مصرف زیاد نمک ممکن است برای افراد مبتلا به پسوریازیس نامطلوب باشد. برخی پژوهشها ارتباط میان دریافت بیشتر سدیم و احتمال ابتلا به این بیماری را گزارش کردهاند. همچنین مطالعات آزمایشگاهی نشان میدهند که سدیم میتواند بر فعالیت سلولهای ایمنی مرتبط با التهاب تأثیر بگذارد. بااینحال، هنوز شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد کاهش مصرف نمک بهتنهایی ضایعات پوستی را بهبود میدهد. بنابراین، بهتر است بیماران مصرف نمک اضافی و غذاهای پرسدیم را محدود کنند، نه اینکه نمک را کاملاً از رژیم غذایی حذف کنند. 1، 2، 3
پسوریازیس یک بیماری التهابی مزمن و وابسته به سیستم ایمنی است. در این بیماری، فعالیت غیرطبیعی برخی سلولهای ایمنی باعث افزایش تولید مواد التهابی و تسریع چرخه رشد سلولهای پوستی میشود. به همین دلیل، بررسی عوامل غذایی مؤثر بر التهاب بدن مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. 1، 4
نکته مهم این است که خوردن یک وعده غذای شور لزوماً باعث تشدید فوری پسوریازیس نمیشود. شدت بیماری به عوامل مختلفی مانند ژنتیک، استرس، عفونتها، اضافهوزن و عملکرد سیستم ایمنی بستگی دارد. 4
تحقیقات علمی درباره ارتباط نمک و پسوریازیس چه می گویند؟
در سالهای اخیر، چند پژوهش ارتباط میان مصرف سدیم و پسوریازیس را بررسی کردهاند. نتایج این مطالعات جالب توجه هستند، اما همه آنها رابطه علت و معلولی را اثبات نمیکنند.
مطالعه اول: ارتباط مصرف سدیم با احتمال ابتلا به پسوریازیس
در پژوهشی که در سال ۲۰۲۵ در مجله Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology منتشر شد، اطلاعات ۴۶۸٬۹۱۳ نفر از شرکتکنندگان بانک زیستی بریتانیا بررسی شد. پژوهشگران همچنین نتایج را با دادههای یک گروه آمریکایی شامل ۲۳۹۳ نفر ارزیابی کردند. 1
نتایج نشان داد به ازای هر یک گرم افزایش در سدیم تخمینی ادرار ۲۴ ساعته، شانس آماری وجود پسوریازیس در گروه بریتانیایی حدود ۱۸ درصد بیشتر بود. در گروه آمریکایی نیز ارتباط مثبتی میان دریافت سدیم و پسوریازیس مشاهده شد. 1
البته این پژوهش از نوع مقطعی بود؛ بنابراین نمیتوان نتیجه گرفت که مصرف نمک مستقیماً باعث ایجاد پسوریازیس شده است. نویسندگان نیز انجام کارآزماییهای بالینی را برای بررسی تأثیر کاهش نمک بر بیماری ضروری دانستند. 1
مطالعه دوم: افزودن نمک به غذا و خطر پسوریازیس
در مطالعهای آیندهنگر که در سال ۲۰۲۴ در مجله Journal of Autoimmunity منتشر شد، اطلاعات بیش از ۴۳۳ هزار نفر بررسی شد. محققان طی دوره پیگیری با میانگین ۱۴ سال، ارتباط میان عادت افزودن نمک به غذا و ابتلا به پسوریازیس را ارزیابی کردند. 2
نتایج نشان داد افرادی که همیشه به غذای خود نمک اضافه میکردند، در مقایسه با افرادی که بهندرت یا هرگز این کار را انجام نمیدادند، حدود ۲۵ درصد خطر نسبی بالاتری برای ابتلا به پسوریازیس داشتند. 2
این نتیجه نشاندهنده ارتباط آماری است و نباید آن را به معنای اثبات تأثیر مستقیم نمک بر ایجاد بیماری دانست. 2
مطالعه سوم: آیا همه پژوهشها ارتباط نمک و پسوریازیس را تأیید میکنند؟
نکته مهمی که نباید در مقاله نادیده گرفته شود، وجود نتایج متفاوت در پژوهشهای جدید است.
در سال ۲۰۲۶، مطالعهای در مجله Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology با استفاده از دادههای شبکه TriNetX منتشر شد. عنوان این پژوهش نشان میدهد که در یک گروه بزرگ گذشتهنگر، ارتباطی میان پسوریازیس و دفع بالای سدیم مشاهده نشده است. 3
بنابراین، اگرچه دو مطالعه بزرگ در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ ارتباط مثبتی میان مصرف نمک و پسوریازیس گزارش کردهاند، شواهد هنوز یکدست نیستند و برای نتیجهگیری قطعی به پژوهشهای بیشتری نیاز داریم. 1، 2، 3
چرا مصرف زیاد نمک ممکن است بر پسوریازیس تأثیر بگذارد؟
یکی از دلایل توجه پژوهشگران به نمک، تأثیر احتمالی سدیم بر عملکرد سیستم ایمنی است. برخی مطالعات آزمایشگاهی نشان دادهاند که غلظت بالای سدیم میتواند فعالیت تعدادی از سلولهای ایمنی و مسیرهای التهابی را تغییر دهد. 4، 5
تأثیر سدیم بر سلولهای ایمنی Th17
سلولهای Th17 یکی از انواع سلولهای ایمنی هستند که در ایجاد التهاب نقش دارند. این سلولها میتوانند مادهای به نام اینترلوکین ۱۷ (IL-17) تولید کنند که در ایجاد و تداوم التهاب پوستی پسوریازیس اهمیت دارد. 4، 6
در یک پژوهش آزمایشگاهی منتشرشده در مجله Nature در سال ۲۰۱۳، محققان نشان دادند که افزایش غلظت سدیم کلرید میتواند تمایز سلولهای Th17 بیماریزا را تقویت کند. این یافته از نظر شناخت ارتباط احتمالی نمک با بیماریهای خودایمنی اهمیت دارد. 4
بااینحال، این پژوهش بهتنهایی ثابت نمیکند که مصرف نمک در رژیم غذایی روزانه، همین اثر را در تمام بیماران پسوریازیس ایجاد میکند. برای اثبات چنین ارتباطی به مطالعات انسانی و کارآزماییهای بالینی نیاز است. 1، 4
ارتباط نمک با التهاب بدن
دریافت زیاد سدیم ممکن است بر برخی مسیرهای ایمنی و التهابی بدن تأثیر بگذارد. از آنجا که پسوریازیس یک بیماری التهابی مزمن است، محققان احتمال میدهند که مصرف بیش از حد نمک یکی از عوامل مؤثر در این فرایند باشد. 1، 4، 5
بااینحال، نباید تمام تغییرات شدت بیماری را به مصرف نمک نسبت داد. وزن بدن، عوامل ژنتیکی، استرس، عفونتها و سایر شرایط محیطی نیز میتوانند در وضعیت بیماری نقش داشته باشند. 1، 2، 7
بیماران پسوریازیس روزانه چقدر نمک بخورند؟
در حال حاضر مقدار اختصاصی و اثباتشدهای برای مصرف نمک در بیماران پسوریازیس تعیین نشده است. بااینحال، سازمان جهانی بهداشت توصیه میکند بزرگسالان روزانه کمتر از ۲۰۰۰ میلیگرم سدیم دریافت کنند که معادل کمتر از ۵ گرم نمک در روز است. 8
توصیه عمومی سازمان جهانی بهداشت
کمتر از ۵ گرم
نمک در مجموع روزانه
معادل سدیم
کمتر از ۲۰۰۰ میلیگرم
این مقدار شامل تمام نمک مصرفی از نان، پنیر، غذاهای آماده، مواد غذایی بستهبندیشده و نمک اضافهشده هنگام پخت غذاست.
برای مثال، اگر فردی در طول روز نان، پنیر، خیارشور و غذای آماده مصرف کند، ممکن است بدون استفاده از نمکدان نیز مقدار زیادی سدیم دریافت کرده باشد. بنابراین، کنترل مصرف نمک فقط به حذف نمکدان محدود نمیشود. 8
توجه: عدد ۵ گرم، توصیه عمومی برای بزرگسالان است و بهعنوان دوز درمانی پسوریازیس تعیین نشده است. 8
کدام غذاها نمک زیادی دارند؟
بخش قابلتوجهی از سدیم دریافتی افراد از غذاهای فرآوریشده و بستهبندیشده تأمین میشود. بعضی از این مواد غذایی حتی اگر طعم بسیار شوری نداشته باشند، ممکن است سدیم زیادی داشته باشند. 8
| ماده غذایی | نکته درباره مصرف |
|---|---|
| خیارشور و ترشی شور | معمولاً سدیم زیادی دارند |
| چیپس و پفک | بهتر است محدود شوند |
| سوسیس و کالباس | از منابع مهم سدیم هستند |
| کنسروها | مقدار سدیم بسته به محصول متفاوت است |
| پنیرهای شور | انواع کمنمک انتخاب شوند |
| غذاهای آماده | ممکن است سدیم زیادی داشته باشند |
| نان | یکی از منابع پنهان سدیم است |
| سسهای آماده | برچسب سدیم آنها بررسی شود |
لازم نیست تمام این مواد غذایی را بهطور کامل حذف کنید. بهتر است هنگام خرید، برچسب تغذیهای محصولات را بررسی کرده و گزینههایی را انتخاب کنید که سدیم کمتری دارند. 8
چگونه مصرف نمک را در رژیم غذایی کاهش دهیم؟
برای کاهش دریافت سدیم، نیازی به رژیم غذایی پیچیده نیست. چند تغییر ساده در عادتهای غذایی میتواند به کنترل مصرف نمک کمک کند. 8
- نمکدان را از سفره بردارید: قبل از چشیدن غذا به آن نمک اضافه نکنید.
- پنیر کمنمک انتخاب کنید: هنگام خرید، مقدار سدیم محصولات مختلف را مقایسه کنید.
- غذاهای فرآوریشده را کمتر مصرف کنید: سوسیس، کالباس، چیپس و غذاهای آماده را محدود کنید.
- از سبزیجات و ادویهها استفاده کنید: آبلیمو، سیر، آویشن و سبزیهای معطر میتوانند جایگزین مناسبی برای نمک اضافی باشند.
- برچسب مواد غذایی را بخوانید: مقدار سدیم را در هر وعده مصرفی بررسی کنید.
برای ارزیابی نتیجه، میتوانید به مدت چند روز مواد غذایی مصرفی خود را یادداشت کنید و مقدار سدیم درجشده روی بستهبندیها را محاسبه کنید. این کار کمک میکند منابع اصلی نمک در رژیم غذایی خود را شناسایی کنید. 8
کپسول شاخ گوزن رویال الک
کمک به درمان قابل توجه انواع آرتروز ، روماتیسم ، پسوریازیس ، پوکی استخوان و فیبرومیالژیا – محصول کشور کانادا با بازخورد بی نظیر در جهان و ایران
آیا حذف کامل نمک به بهبود پسوریازیس کمک می کند؟
خیر. حذف کامل نمک از رژیم غذایی نه ضروری است و نه بهعنوان روش درمان پسوریازیس توصیه میشود. سدیم یک ماده معدنی ضروری برای بدن است و در انتقال پیامهای عصبی، عملکرد طبیعی سلولها و حفظ تعادل مایعات نقش دارد. 8، 9
از طرف دیگر، هنوز شواهد بالینی کافی وجود ندارد که نشان دهد حذف کامل نمک باعث از بین رفتن پلاکهای پوستی یا درمان قطعی پسوریازیس میشود. حتی پژوهشهای جدیدی که ارتباط مصرف زیاد سدیم با این بیماری را مطرح کردهاند، بر ضرورت انجام مطالعات مداخلهای تأکید دارند. 1، 3
افرادی که بیماری کلیوی یا قلبی دارند یا داروهای خاص مصرف میکنند، باید درباره میزان مناسب سدیم با پزشک خود مشورت کنند. همچنین استفاده از نمکهای جایگزین حاوی پتاسیم برای همه افراد مناسب نیست، بهویژه کسانی که مشکلات کلیوی دارند یا داروهای افزایشدهنده پتاسیم مصرف میکنند. 8
جمع بندی: نمک و پسوریازیس چه ارتباطی دارند؟
شواهد علمی نشان میدهند که مصرف زیاد نمک ممکن است با احتمال ابتلا به پسوریازیس ارتباط داشته باشد. پژوهشهای سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ این ارتباط را در جمعیتهای بزرگ گزارش کردهاند، اما یک مطالعه منتشرشده در سال ۲۰۲۶ نتایج متفاوتی داشته است. بنابراین، هنوز نمیتوان رابطه علت و معلولی قطعی میان مصرف نمک و پسوریازیس در نظر گرفت. 1، 2، 3
بهترین رویکرد برای افراد مبتلا به پسوریازیس، محدودکردن نمک اضافی، کاهش مصرف غذاهای فرآوریشده و رعایت یک رژیم غذایی متعادل است. این اقدامات بخشی از سبک زندگی سالم محسوب میشوند، اما جایگزین داروها و درمانهای تخصصی پسوریازیس نیستند. 7، 8
منابع
1 Chattopadhyay A, et al. (2025). Increased sodium consumption is associated with psoriasis: A population-based cohort study. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology.
2 Zhou G, et al. (2024). Adding salt to foods and risk of psoriasis: A prospective cohort study. Journal of Autoimmunity.
3 Reich D, et al. (2026). Psoriasis is not associated with high sodium excretion in a large retrospective cohort TriNetX study. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology.
4 Kleinewietfeld M, et al. (2013). Sodium chloride drives autoimmune disease by the induction of pathogenic TH17 cells. Nature.
DOI: 10.1038/nature11868
5 Hu CS, Tu HP, Shourick J. (2025). Sodium intake: An emerging dietary target in psoriasis. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology.
6 Lowes MA, Suárez-Fariñas M, Krueger JG. (2014). Immunology of psoriasis. Annual Review of Immunology.
7 Musumeci ML, et al. (2022). The role of lifestyle and nutrition in psoriasis: Current status of knowledge and interventions. Dermatologic Therapy.
8 World Health Organization. Sodium Reduction.
9 National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (2019). Dietary Reference Intakes for Sodium and Potassium